Ενημερωτικές Ομιλίες


Προσφέρουμε δωρεάν ενημερωτικές ομιλίες-σεμινάρια για γονείς, εκπαιδευτικούς και παιδιά (σε σχολεία, δήμους ή άλλους χώρους) στα ακόλουθα θέματα:

Α)Σχολικός εκφοβισμός και αυτό-εκτίμηση.
Η ομιλία αυτή παραδίδεται από τον Ιανουάριο του 2007, με μεγάλη επιτυχία,ακολουθώντας το πρότυπο του Βρετανικού Kidscape, σύμφωνα με το οποίο έχουμε εκπαιδευτεί.
Β) Παιδική κακοποίηση (και κίνδυνοι από Διαδίκτυο). Μορφές, αίτια, ενδείξεις, συνέπειες, πρόληψη, αντιμετώπιση. Για γονείς και εκπαιδευτικούς.
Γ) Εκπαίδευση αξιών και βία στην εφηβεία. Ειρηνική επίλυση συγκρούσεων.
Δ)«Ψυχολογικό αντίκτυπο της κρίσης στην οικογένεια-ψυχική ανθεκτικότητα στα παιδιά»
Ε) «Κίνητρα για δημιουργικότητα και μάθηση: Η προετοιμασία του παιδιού για την επαγγελματική ζωή»

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ:ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ σεμινάριο για την αντιμετώπιση του bullying (σύμφωνα με το πρότυπο
του Kidscape) με ενίσχυση αυτό-εκτίμησης

ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ: ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ σεμινάριο αυτό εκτίμησης.
Θεματολογία: θετικές δηλώσεις για το χτίσιμοαυτοπεποίθησης, πώς να εκτιμώ αυτά που κάνω, ανταγωνισμός και μοναδικότητα, διαχείριση συναισθημάτων, 'εμβολιασμός' στην απόρριψη, αντιμετώπιση άγχους, αναλαμβάνω την ευθύνη του εαυτού μου, πώς να υποστηρίζω λεκτικά τον εαυτό μου, πιστεύω στα όνειρά μου, σωστή επιλογή φίλων, δημιουργικότητα, ψυχολογική αντιμετώπιση της ανεργίας.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ για ομιλίες info_mentoras@yahoo.gr
Αν επιθυμείτε να λαμβάνετε ενημερώσεις, στείλτε κενό μήνυμα με τίτλο "Ενημέρωση" στο παραπάνω email.




Κυριακή, 11 Οκτωβρίου 2015

Ριψοκίνδυνη συμπεριφορά στην εφηβεία


Οι έφηβοι, ειδικά τα αγόρια, πολλές φορές αναζητούν την αδρεναλίνη και το αίσθημα ηρωισμού που τους προσφέρουν το ρίσκο, οι περιπέτειες κι ενδεχομένως μια ελαφρά «παραβατική» συμπεριφορά. Δοκιμάζουν τα όρια των ενηλίκων, καθώς και τα δικά τους, όπως επίσης και την ανεξαρτητοποίησή τους. Η εντός λογικής πειραματισμοί είναι φυσιολογικοί σε αυτήν την ηλικία, παρόλο που δημιουργούν μεγάλο στρες στους γονείς. Ο έλεγχος της παρορμητικότητας δεν είναι τόσο ανεπτυγμένος όπως στους ενήλικες και πολλές φορές παίρνουν αποφάσεις χωρίς να σκεφτούν τις συνέπειες. Όταν όμως η ριψοκίνδυνη συμπεριφορά γίνεται ιδιαίτερα επίμονη, συχνή ή έντονη, χρειάζεται να ασχοληθούμε με τα αίτιά της πριν καταλήξει σε τραγικές συνέπειες.

Ριψοκίνδυνη συμπεριφορά μπορεί να αποτελούν:

Οι τσακωμοί, ιδιαίτερα σε οργανωμένα πλαίσια «συμμοριών» κλπ.

Σεξ χωρίς προφυλάξεις, που μπορεί να οδηγήσει σε βία/βιασμό/ σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, που θα απομακρύνουν το παιδί από το σχολικό πλαίσιο με μακροπρόθεσμες συνέπειες.

Χρήση ουσιών ή υπερβολική χρήση αλκοόλ. Οι αρνητικές συνέπειες της χρήσης αλκοόλ και ουσιών (συμπεριλαμβανομένης της μαριχουάνας) είναι γνωστές. Τα αποτελέσματά τους συμπεριλαμβάνουν βλάβες στον εγκέφαλο (ειδικά τον αναπτυσσόμενο εφηβικό εγκέφαλο) και ζωτικά όργανα. Ταυτόχρονα, η χρήση συχνά σχετίζεται με άλλες αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, όπως σεξ χωρίς προφύλαξη, βίαιοι τσακωμοί, επικίνδυνη οδήγηση.

Βανδαλισμοί, χουλιγκανισμός/καταστροφές

Εγκατάλειψη του σχολείου για εντονότερη εμπλοκή στην ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, με αρνητικές μακροπρόθεσμες συνέπειες.

Αυτοτραυματισμός/αυτοκτονικότητα/ πράξεις που προκαλούν πόνο, όπως υπερβολική χάραξη τατουάζ.

Η ριψοκίνδυνη οδήγηση είναι η σημαντικότερη κατηγορία, με τα περισσότερα νεαρά θύματα, ειδικά στη χώρα μας. Υπερβολική ταχύτητα/ ‘κόντρες’/ οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ/ουσιών/ οδήγηση χωρίς ζώνη/ οδήγηση χωρίς συγκέντρωση, π.χ. με άλλους εφήβους στο αμάξι, που γελούν, πίνουν, εμπλέκονται σε σεξουαλική δραστηριότητα/ οδήγηση και χρήση κινητού-sms την ίδια στιγμή. Στις ΗΠΑ, η επικίνδυνη οδήγηση είναι η πρώτη αιτία θανάτου στην εφηβεία, ακολουθούμενη από τους τραυματισμούς, δολοφονία και αυτοκτονία.

Η «παραβατικότητα» αυτών των συμπεριφορών είναι ακριβώς αυτό που έλκει τους εφήβους, που αναζητούν τη γοητεία του απαγορευμένου και τον ηρωισμό εκείνου που ‘σπάει τους κανόνες’.

Επιβαρυντικοί παράγοντες

Χαμηλή αυτό-εκτίμηση/ αρνητική επιρροή από συνομιλήκους/ έλλειψη φιλοδοξιών-ονείρων για το μέλλον/έλλειψη ενδιαφέροντος από την οικογένεια/ κακές οικογενειακές σχέσεις/ κακή επικοινωνία μεταξύ μελών της οικογένειας/ χαμηλό κοινωνικο-οικονομικό υπόβαθρο.

Τι μπορούμε να κάνουμε

Η υπερβολική υπερπροστασία, σε σημείο συναισθηματικού ευνουχισμού του παιδιού, θα επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα: αναζήτηση ανόητου (και επικίνδυνου) ρίσκου. Η εφηβεία είναι μια περίοδος που το παιδί επαναδιαπραγματεύεται τις σχέσεις του και αναζητά νέες τοποθετήσεις και ρόλους σε αυτές. Δυστυχώς, πολλές φορές οι γονείς, δεν ‘μεγαλώνουν’ αντίστοιχα κι επιμένουν να βλέπουν το παιδί όπως ήταν στα 9 και στα 10. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι απρόβλεπτες εκρήξεις, ή διαφυγή προς επικίνδυνες ατραπούς. Αναγνωρίστε ότι το παιδί σας μεγαλώνει και φροντίστε να επαναδιαπραγματευτείτε τα όρια μαζί του, δίνοντάς του σταδιακά όλο και περισσότερη ελευθερία/ανεξαρτησία, ενώ ταυτόχρονα διατηρείστε μια στενή σχέση επικοινωνίας μαζί του. Παρότι τα σώματά τους μοιάζουν με αυτά των ενηλίκων, γνωσιακά δεν αναπτύσσονται πλήρως παρά μόνο στα 20. Έτσι δεν έχουν την ικανότητα να ζυγίζουν όλα τα ενδεχόμενα και να λαμβάνουν αποφάσεις, υπολογίζοντας τις μακροπρόθεσμες συνέπειες. Μπορεί το παιδί σας να εκτονώσει της αίσθηση περιπέτειας που αναζητά μέσα από μια οργανωμένη οδό με ασφαλή τρόπο, όπως π.χ. κάποιο άθλημα, προσκοπισμό, θέατρο κλπ. Αν το παιδί έχει ανάγκη την αδρεναλίνη που του προκαλεί η ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, είναι προτιμότερο να εκπαιδευτεί σε ένα άθλημα εξωτερικού χώρου, π.χ. ορειβασία, αναρρίχηση, κατάδυση, που προσφέρει την ευφορία της αδρεναλίνης, αλλά σε ασφαλή πλαίσια. Επίσης, ο εθελοντισμός είναι μια δραστηριότητα που δίνει μεγάλη ικανοποίηση σε νέα άτομα και τα οδηγεί σε βελτιωμένες συμπεριφορές, και καλύτερες αξίες σε βάθος χρόνου.

Μιλήστε αναλυτικά και με επιχειρήματα στο παιδί για τις συνέπειες της ριψοκίνδυνης συμπεριφοράς-και με πραγματικά παραδείγματα αν είναι δυνατόν. Τα μνήματα στους δρόμους δεν είναι εκεί τυχαία, αντιπροσωπεύουν ένα πραγματικό πρόσωπο που χάθηκε-ας το θυμίζουμε αυτό στα παιδιά.

Συμφωνήστε σε κοινούς κανόνες με το παιδί σας και προσπαθήστε να είστε λογικοί σε αυτούς. Δώστε τους εναλλακτικές σε εκείνο που δεν μπορείτε να δεχτείτε. Πάντα εξηγείστε την λογική πίσω από έναν κανόνα. Στερήστε προνόμια από το παιδί σας όταν παραβιάζει αυτούς τους κανόνες αλλά όχι με εκδικητικό τρόπο. Φροντίστε οι κανόνες και οι προσδοκίες να είναι ξεκάθαροι και να έχουν αιτιολογηθεί.

Μιλήστε για τις αξίες, για την αξία της ζωής, του σεβασμού των άλλων. Όσο νωρίτερα γίνει το παιδί συνειδητοποιημένο στις αξίες, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να τις παραβιάσει.

Προσέξτε τις παρέες του παιδιού σας- μιλήστε του αν κρίνετε ότι εμπλέκονται σε ριψοκίνδυνη συμπεριφορά και τονώστε την αυτό-εκτίμησή του, ότι μπορεί να αρνείται να αντιγράψει τις συμπεριφορές των άλλων. Φροντίστε να γνωρίζετε-διακριτικά-τις παρέες του παιδιού σας. Προσκαλέστε τους στο σπίτι. Φροντίστε επίσης να γνωρίζετε και τους ενήλικες με τους οποίους το παιδί σας έρχεται σε επαφή κι επικοινωνία. Φροντίστε να γνωρίζετε που κινείται, αλλά να έχετε και επικοινωνία με το σχολείο, ώστε τουλάχιστον να γνωρίζετε τις συμπεριφορές και κοινωνικοποίηση του παιδιού. Στην επικοινωνία σας με τον έφηβο, φροντίστε να γίνεται με έναν τρόπο που του είναι αποδεκτός, π.χ. με μηνύματα την ώρα που είναι με τους φίλους τους.

Φροντίστε επίσης το παιδί σας να έχει ανοιχτό κι ευρύ κύκλο γνωριμιών, ώστε να μην είναι ευάλωτο στο ‘παραστράτημα’ μιας παρέας.

Διατηρήστε μια στενή σχέση επικοινωνίας με το παιδί σας, ώστε να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο ανοιχτό σε εσάς. Αν υπάρχει μια στενή σχέση οικειότητας κι εμπιστοσύνης με το παιδί, θα είναι πιο ανθεκτικό στις πιέσεις συνομιλήκων για χρήση ουσιών/σεξ κλπ.

Μπορείτε να δώσετε στο παιδί σας κάποιες έτοιμες απαντήσεις στη πίεση των συνομιλήκων και να τις κάνετε πρόβα μαζί του. Π.χ. αν επιμένουν οι παρέες για κάπνισμα, μπορεί να πει απλά «δεν μου αρέσει, μου φέρνει ναυτία» ή «μου προκαλεί άσθμα».

Αν το παιδί είναι ιδιαίτερα αντιδραστικό, διαπραγματευτείτε μαζί του τους χώρους που θα επιτρέψετε τον πειραματισμό. Καλύτερα να βάψει τα μαλλιά του πράσινα (έστω κι αν δεν σας αρέσουν!) παρά να δοκιμάσει μαριχουάνα.

Όταν η ριψοκίνδυνη-παραβατική συμπεριφορά είναι συστηματική και ακραία, ίσως είναι ένδειξη βαθύτερου προβλήματος, οπότε χρειάζεται η συνδρομή ειδικού.

Δείτε κατά πόσον η ριψοκίνδυνη συμπεριφορά του παιδιού οφείλεται στην έλλειψη αυτό-εκτίμησης και στην ανάγκη του να επιδειχτεί στους συνομιλήκους τους, ειδικά εκείνους του αντίθετου φύλου. Η ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, ακόμη κι αν έχει ‘επιτυχές’ αποτέλεσμα, ΔΕΝ θα του δώσει αυτό-εκτίμηση. Ακόμη κι αν εισπράξει τον πρόσκαιρο θαυμασμό, σύντομα θα νιώσει πάλι όπως πριν.

Κρατήστε ανοιχτή τη γραμμή επικοινωνίας με το παιδί. Όσο κι αν τα δικά του προβλήματα σας φαίνονται ‘μικρά’, δείξτε του ότι τα παίρνετε στα σοβαρά.  Χρησιμοποιήστε μικρές καθημερινές αφορμές για να μιλήσετε στα παιδιά για σημαντικά ζητήματα, έστω και για λίγο. Μην προσβάλλετε και μη μειώνετε τα παιδιά. Μην το παίρνετε προσωπικά αν κάποιες στιγμές τα παιδιά δείχνουν θυμωμένα μαζί σας- είναι μέρος της εφηβείας.

Βοηθήστε το παιδί να αναπτύξει δικές του δεξιότητες αυτοβοήθειας και αυτοπροστασίας, π.χ. να διακρίνει πότε ένα άτομο είναι έμπιστο και πότε όχι, ποιες συνθήκες μπορεί να είναι απειλητικές για την ασφάλειά του, πώς να λέει όχι κλπ.

Τέλος, φροντίστε να μην εμπλέκεστε σε ριψοκίνδυνες συμπεριφορές οι ίδιοι. Ένας γονιός που καπνίζει ή πίνει ασταμάτητα και οδηγεί χωρίς ζώνη, δεν μπορεί να πείσει το παιδί του να μην κάνει το ίδιο. Τα παιδιά μαθαίνουν από αυτά που κάνουμε, όχι αυτά που λέμε.
Πηγές/περισσότερες πληροφορίες
Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 11/10/2015
http://raisingchildren.net.au/articles/risktaking_teenagers.html

http://www.ianrpubs.unl.edu/pages/publicationD.jsp?publicationId=786

Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2015

Σεξουαλική ελευθεριότητα στην εφηβεία

Η έναρξη έντονης σεξουαλικής ζωής σε πρώιμη ηλικία έχει γίνει το κυρίαρχο πρότυπο που προωθούν χρόνια τώρα μεγάλες μερίδες των ΜΜΕ σε αγόρια και κορίτσια. Η πίεση είναι τέτοια που πολλά παιδιά νιώθουν μειονεκτικά αν δεν έχουν «εμπειρίες» στην ηλικία π.χ. των 15 ή ακόμη μικρότερα. Η πίεση για σεξουαλική δραστηριότητα παρουσιάζεται ως αυτοσκοπός, απογυμνωμένη από το προστατευτικό κάλυμμα μιας ισορροπημένης  συναισθηματικής σχέσης. Τα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, επιδίδονται σε έναν κρυφό ανταγωνισμό ποιος θα κάνει τα περισσότερα, ποιος θα συγκεντρώσει τις πιο ασυνήθιστες εμπειρίες, ενίοτε σύμφωνα με παραφιλικές συμπεριφορές  που συχνά προωθούν τα ΜΜΕ και έντεχνα απευθύνονται σε αυτές τις ηλικίες. Στις δε φοιτητικές ηλικίες, η σεξουαλική ελευθεριότητα εξελίσσεται σε ξέφρενη κούρσα, όπου για ένα μέρος της νεολαίας, η εναλλαγή ερωτικών συντρόφων ακόμη και κάθε βράδυ, ακόμη και με αγνώστους, είναι πλέον ρουτίνα.
Ποια όμως παιδιά έλκονται αλήθεια από αυτού του είδους την πίεση; Και είναι αυτός ο εθισμός η ‘διασκέδαση’ που υπόσχεται; Είναι όλες οι ‘εμπειρίες’ επιθυμητές; Ή μήπως μαζί με τις σεξουαλικές εμπειρίες, που σύντομα θα ξεχαστούν, θα παραμείνει η συναισθηματική διάσταση τους, η οποία δεν θα είναι καθόλου ευχάριστη καθώς συχνά συνοδεύεται από βαθιά ντροπή κι ενοχές, έλλειψη σεβασμού και αυτοσεβασμού; Αυτή τη διάσταση δεν διαφημίζουν τα ΜΜΕ, όμως αυτή είναι που θα παραμείνει στη συνέχεια της ζωής τους.


Η σεξουαλική ελευθεριότητα, ιδιαίτερα σε μικρή ηλικία, διαστρεβλώνει την εκκολαπτόμενη εικόνα του νεαρού ατόμου για τον εαυτό του, σε μια περίοδο ιδιαίτερα ευαίσθητη, όταν αυτή η εικόνα είναι ακόμη υπό διαμόρφωση. Επίσης διαστρεβλώνει το πώς βλέπει το νεαρό άτομο τις συντροφικές σχέσεις. Ταυτόχρονα, αυξάνει τον κίνδυνο για άλλα προβλήματα, όπως σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, και βιασμό.


Αίτια


Η πίεση από τα ΜΜΕ είναι ένας ισχυρά επιβαρυντικός παράγοντας, αλλά συνήθως η πρωταρχική αιτία αυτής της αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς ανάγεται στην οικογενειακή ζωή. Η χαμηλή αυτό-εκτίμηση συνήθως πρωτοστατεί και το άτομο (είτε αγόρι, είτε κορίτσι)  προσπαθεί να αποδείξει την αξία του με αυτόν τον τρόπο. Όσους περισσότερους ερωτικούς συντρόφους ‘κατακτούν’ τόσο περισσότερο μπορούν να λένε στον εαυτό τους ότι είναι επιθυμητοί. Δυστυχώς η ψευδαίσθηση διαρκεί μόνο μερικά δευτερόλεπτα και το άτομο ξεκινά μια νέα μάταιη αναζήτηση. Αιτία μπορεί να είναι επίσης η εφηβική κατάθλιψη.  Σύμφωνα με διαχρονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Abnormal Psychology δείχνει ότι έφηβοι με συχνές εμπειρίες περιστασιακού σεξ έχουν διπλάσιες πιθανότητες να πάσχουν από κατάθλιψη από ότι οι υπόλοιποι. Οι ερευνητές κάνουν ξεκάθαρη διάκριση μεταξύ περιστασιακού σεξ και ερωτικών εμπειριών μέσα σε μια συντροφική σχέση. Η συσχέτιση μεταξύ συχνότητας περιστασιακού σεξ και κατάθλιψης είναι τόσο ισχυρή, ώστε η σεξουαλική ελευθεριότητα στην εφηβεία να θεωρείται πλέον συμπτωματική της εφηβικής κατάθλιψης. Η μελέτη καταλήγει το συμπέρασμα ότι νεαρά άτομα με κατάθλιψη ψάχνουν για εμπειρίες που τους προσφέρουν αδρεναλίνη και απόλαυση, ώστε να ξεφεύγουν από τα συναισθήματα χρόνιας λύπης, απελπισίας, έλλειψη νοήματος κι απάθειας.


Η σεξουαλική ελευθεριότητα είναι ένας εθισμός κι ως τέτοιος, στοχεύει στην αποφυγή μιας επώδυνης πραγματικότητας και την αλλαγή διάθεσης. Πολλές φορές είναι μια απεγνωσμένη έκκληση για βοήθεια και προσοχή από νέα άτομα που δεν έχουν μάθει να προσελκύουν προσοχή με άλλο τρόπο. Νιώθοντας ανασφαλή και ανεπαρκή να διαχειριστούν τις συναισθηματικές τους ανάγκες με πιο λειτουργικό τρόπο, καταφεύγουν στην καταναγκαστική αναζήτηση ερωτικών συντρόφων, τον ένα μετά τον άλλον. Άλλα αίτια μπορεί να  είναι η αντίδραση εναντίον των γονιών, η προσπάθεια απόσχισης και ανεξαρτητοποίησης από την οικογένεια. Ιδιαίτερα για τα κορίτσια, όταν μεγαλώνουν χωρίς πατρικό πρότυπο, είναι ίσως μια αντίδραση αναπλήρωσης της πατρικής προσοχής που δεν είχαν ποτέ.  


Υπάρχει συνήθως διαφοροποίηση στον ορισμό της σεξουαλικής ελευθεριότητας μεταξύ  κοριτσιών κι αγοριών. Η κοινωνική κατάκριση εναντίον των κοριτσιών είναι εξαιρετικά έντονη, ενώ ταυτόχρονα τα μηνύματα που δέχονται από τα ΜΜΕ είναι εντελώς αντίθετα με αποτέλεσμα την αντίφαση και τη σύγχυση. Για τα αγόρια, η σεξουαλική ελευθεριότητα θεωρείται συχνά ως ανδροπρεπής τολμηρή συμπεριφορά, σχετικά φυσιολογική για τα χρόνια της νιότης, αν όχι επιθυμητή. Δεν παύει όμως να είναι ένας εθισμός για τα δύο φύλα, με όλες τις συνέπειες ενός εθισμού.


Η σεξουαλική ελευθεριότητα που ξεκινά στην εφηβεία πολλές φορές παγιώνεται σε εθισμό που συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή. Είναι από τις πιο αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, που περιέχουν πολλούς κινδύνους, από εκτρώσεις σε μικρή ηλικία μέχρι και βιασμό/ληστεία/βία, ενώ η απιστία που είναι σύνηθες επακόλουθο της ελευθεριότητας καταστρέφει τις οικογενειακές και συντροφικές σχέσεις.


Ενδείξεις σεξουαλικής ελευθεριότητας


Πολλαπλές ταυτόχρονες σχέσεις


Πολλές και συχνές περιστασιακές σχέσεις


Παραπάνω από ένας ερωτικός παρτενέρ σε μία νύχτα


Πολλές ερωτικές σχέσεις με ανθρώπους που γνωρίζει για λιγότερο από ένα μήνα


Σεξ με αγνώστους/ ή υπό την επήρεια αλκοόλ


Αναζήτηση ερωτικών περιπετειών σε ταξίδια


Διατήρηση διάφορων κοινωνικών επαφών σε διάφορα σημεία ως ‘ρεζέρβα’ για ερωτικές επαφές


Εκπόρνευση χωρίς καθαρά οικονομικούς λόγους


Αίσθηση ‘επιτεύγματος’ όταν κατακτούν ένα νέο άτομο, ειδικά όταν το άτομο αυτό είναι ‘δύσκολο’


Αναζήτηση αδρεναλίνης και ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, ειδικά για γυναίκες που εμπλέκονται με εντελώς άγνωστους άνδρες


Σεξ σε κοινόχρηστους χώρους με κίνδυνο έκθεσης σε άλλους


Ταυτόχρονη χρήση αλκοόλ/ουσιών


 Συστηματικά ψεύδη για να καλύψουν τη συμπεριφορά τους


Έλλειψη αυτοσεβασμού (η οποία γίνεται ιδιαίτερα έντονη όταν αποπειραθούν να συνάψουν σοβαρή σχέση)


Υπονόμευση και καταστροφή μιας σοβαρής σχέσης που θα μπορούσε να καλύψει τις συναισθηματικές τους ανάγκες, ώστε να επιστρέψουν στην αναζήτηση ερωτικού ρίσκου.


Τι μπορεί να γίνει


Το «κήρυγμα» από μόνο του όχι μόνο δεν βοηθά, αλλά ίσως εντείνει την ελευθεριότητα του εφήβου ως αντίδραση. Χρειάζεται ειλικρινής συζήτηση μεταξύ γονιών κι εφήβων σχετικά με τους σωματικούς και ψυχικούς κινδύνους της εθιστικής αυτής συμπεριφοράς, καθώς και συζήτηση σχετικά με τις υγιείς σχέσεις και την αυτοεκτίμηση. Χρειάζεται οι έφηβοι να γνωρίζουν τις μακροπρόθεσμες συνέπειες αυτής της ‘διασκέδασης’, κυρίως σε σχέση με τον αντίκτυπο στον ψυχικό τους κόσμο, αλλά και τον αυτοσεβασμό τους. Παράλληλα είναι σημαντικό να δεχτεί το παιδί κατάλληλη κοινωνικοσυναισθηματική αγωγή καθώς και αγωγή διαφυλικών σχέσεων, ώστε να θεωρηθεί η σεξουαλική δραστηριότητα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ανθρωπίνων σχέσεων που βασίζονται σε αλληλοσεβασμό κι όχι  ένα ‘χόμπι’ που γίνεται εγωιστικός αυτοσκοπός. Βεβαίως, τα παιδιά μαθαίνουν από αυτά που κάνουμε, όχι αυτά που λέμε. Αν η  συντροφική σχέση των γονιών πάσχει, αν υπάρχει κρυφός (ή/και φανερός) σεξουαλικός εθισμός στους γονείς, δεν μπορούν απλά τα αποτρεπτικά λόγια να αλλάξουν τη συμπεριφορά του εφήβου. Ο έφηβος ασυνείδητα φέρνει στην επιφάνεια αυτό που συμβαίνει υπόγεια στην οικογένεια. Θα πρέπει τα παιδιά να έχουν κάποιο άτομο εμπιστοσύνης στο οποίο μπορούν να εκμυστηρευτούν τις δυσκολίες και τις απορίες τους. Αν η προσέγγισή μας είναι να κατακεραυνώσουμε ηθικολογικά το παιδί, αν το κατηγορούμε ως ‘αμαρτωλό’, χωρίς πειστικά επιχειρήματα και προπαντός χωρίς συμπόνια, τότε απλώς το βοηθούμε να συνεχίσει τον εθισμό κρυφά- με όποιους κινδύνους συνεπάγεται. Τα παιδιά θα πρέπει επίσης να ενημερωθούν για τους κινδύνους που εμπεριέχονται στην αποστολή σεξουαλικών εικόνων, βίντεο, ή μηνυμάτων στον/ην σύντροφό τους (sexting). Ο,τιδήποτε αποστέλλεται ηλεκτρονικά  δεν είναι ασφαλές και δεν είναι σήμερα ασυνήθιστα τα περιστατικά ‘εκδικητικής πορνογραφίας’. Αν τα θέματα του παιδιού σας προβληματίζουν σε σημείο που δεν μπορείτε να διαχειριοτείτε, σκεφτείτε την περίπτωση συμβουλευτικής.
Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 29/9/2015

Πηγές


http://www.counseling4less.com/blog/promiscuity-a-form-ofself-mutilation





Εφηβική κατάθλιψη

Τα σημάδια και συμπτώματα της κατάθλιψης στους εφήβους είναι παρόμοια με αυτά της κατάθλιψης των ενηλίκων, όμως η εικόνα μπορεί να είναι πιο θολή, καθώς πολλά από αυτά  συχνά αποτελούν περιστασιακές εκφάνσεις των αλλαγών της εφηβικής ηλικίας. Όταν όμως τα συμπτώματα αυτά διαρκούν περισσότερο από 2 εβδομάδες, είναι ιδιαίτερα έντονα, συχνά ή επίμονα, τότε θα πρέπει να αναρωτηθούμε κατά πόσον δεν είναι «απλή εφηβεία», και να αναζητήσουμε βοήθεια ειδικού.
Συμπτώματα/σημάδια


  • Απουσία ενδιαφέροντος για καθημερινές ασχολίες/έλλειψη χαράς από προηγούμενες  ευχάριστες δραστηριότητες
  • Θλίψη/έλλειψη χαμόγελου-γέλιου
  • Υπερβολικό κλάμα ή κατήφεια
  • Συνεχής εκνευρισμός και ξεσπάσματα χωρίς λόγο
  • Απόσυρση και απομόνωση από οικογένεια και φίλους
  • Υπερβολικά χαμηλή αυτό-εκτίμηση/αίσθημα αναξιότητας και ματαιότητας
  • Υπερβολική ευαισθησία στην κριτική και την απόρριψη
  • Έλξη σε μουσική/αισθητική/ντύσιμο/λογοτεχνία που είναι σκοτεινή, απαισιόδοξη, εξυμνεί τον πόνο, και την αυτοκαταστροφή
  • Αλλαγές στις συνήθειες ύπνου/διατροφής
  • Κόπωση/έλλειψη ενέργειας/βραδυκινησία
  • Ψυχοσωματικά συμπτώματα, ανεξήγητοι πόνοι
  • Πτώση στη σχολική επίδοση/ έλλειψη ενδιαφέροντος για μαθήματα/ έλλειψη στόχων-ονείρων για το μέλλον
  • Παραμελημένη εμφάνιση/παραμέληση υποχρεώσεων ή δεσμεύσεων
  • Δυσκολίες στην μνήμη και συγκέντρωση/πτώση νοητικών ικανοτήτων
  • Ριψοκίνδυνη συμπεριφορά/σεξουαλική ελευθεριότητα/ εθισμοί/ χρήση ουσιών
  • Αυτοτραυματισμός/ υπερβολικά χρήση τατουάζ body piercing
Αν το παιδί έχει εκφράσει σκέψεις αυτοκτονίας («θέλω να πεθάνω», «μακάρι να τελειώσει η ζωή μου» κλπ.) τότε θα πρέπει να το πάρουμε σοβαρά, να μιλήσουμε μαζί του και να αναζητήσουμε βοήθεια. Άλλα σημεία που θα πρέπει να μας θορυβήσουν είναι η αναζήτηση στο Διαδίκτυο για μεθόδους αυτοκτονίας, συζητήσεις στο Διαδίκτυο σχετικά με την αυτοκτονία, τακτοποίηση πραγμάτων-εκκρεμοτήτων. Μην απορρίπτετε αυτά τα προειδοποιητικά σημάδια ως "αναζήτηση προσοχής". Η πλειοψηφία των ολοκληρωμένων αυτοκτονιών είχε δώσει προειδοποιήσεις.



Αίτια/επιβαρυντικοί παράγοντες


  • Ορμονικές αλλαγές
  • Χαμηλή αυτό-εκτίμηση/ανασφάλεια σε σχέση με το σχολείο, την εμφάνιση, τους συνομίληκους
  • Κακοποίηση/παραμέληση στην παιδική ηλικία
  • Σχολικός εκφοβισμός
  • Ιστορικό κατάθλιψης στην οικογένεια


Οι απόπειρες αυτοκτονίες και ο αυτοτραυματισμός είναι συχνότεροι στα κορίτσια, ενώ η ολοκληρωμένη αυτοκτονία συνηθέστερη στα αγόρια. Οι ηλικίες 18-24 είναι από τις πιο ευάλωτες για αυτοκτονία.


Θεραπεία


Ψυχοθεραπεία/συμβουλευτική (ατομική και οικογενειακή)/φαρμακευτική αγωγή/ ή και νοσηλεία σε βαριές περιπτώσεις. Ο συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγής και συμβουλευτικής φαίνεται πιο αποτελεσματικός στις δύσκολες περιπτώσεις- μόνο με τη συμβουλή γιατρού.


Πώς μπορεί ο εκπαιδευτικός να βοηθήσει;


  • Ενίσχυση/ Επιβράβευση
  • Κλίμα ηρεμίας και ασφάλειας στο σχολείο
  • Συζήτηση για την ενίσχυση της αυτό-εκτίμησης
  • Ακρόαση/ανοιχτές ερωτήσεις


Πώς μπορούν να βοηθήσουν γονείς


  • Όχι υπερβολική υπερπροστασία ή έλεγχος/όχι ευνουχισμός του «θελήματος» του εφήβου
  • Δείξτε συνεχές ενδιαφέρον για το παιδί, ακόμη κι αν δείχνει απόσυρση
  • Βοηθήστε το παιδί να μιλήσει σε κάποιον που εμπιστεύεται/μιλήστε με τους φίλους του παιδιού, που θα μπορούσαν να τον ενθαρρύνουν
  • Αφιερώστε ποιοτικό χρόνο στο παιδί
  • Δείτε τις δυσλειτουργίες και το πιθανό αρνητικό κλίμα στην οικογένειά σας
  • Προσέξτε τις επιρροές που δέχεται το παιδί από το διαδίκτυο/ή τα ΜΜΕ
  • Ρωτήστε το παιδί τι το ευχαριστεί και φροντίστε να του  το παρέχετε
  • Δώστε του θάρρος κι ελπίδα-οι δυσκολίες θα ξεπεραστούν και μπορεί να ανυπομονεί για μια ζωή που θα χαρεί να τη ζήσει και θα είναι όλη δική του.


Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 24/9/2015


 Πηγές


http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/teen-depression/basics/symptoms/con-20035222

Δευτέρα, 25 Μαΐου 2015

ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΟΘΟΝΗ- ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΒΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ, ΕΘΙΣΜΟΣ


Παιδιά και οθόνη: Διαδίκτυο, τηλεόραση, βιντεοπαιχνίδια, μέσα κοινωνικής δικτύωσης- μηνύματα βίας, κίνδυνοι και εθισμός




Οι πηγές


Παρά την χρησιμότητα των μέσων της οθόνης, τα παιδιά σήμερα βομβαρδίζονται καθημερινά με πολλαπλούς τρόπους από τα αρνητικά μηνύματα της:




·       Ταινίες-θρίλερ στην τηλεόραση ή σε DVD, που εθίζουν τα παιδιά στην αδρεναλίνη της παρακολούθησης βίας και θανάτου.


·       Bιντεοκλιπ τραγουδιών με υπερβολική προβολή της σεξουαλικής ελευθεριότητας, συχνά διαφημίζοντας παραφιλικές συμπεριφορές.


·       «Παιδικά» κινούμενα σχέδια, τα οποία μέσα από δήθεν αθώα αστεία, εξοικειώνουν τα μικρά παιδιά σε μηνύματα λεκτικής και σωματικής βίας.


·       Ιστοσελίδες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης στο Διαδίκτυο: πέρα από τον εθιστικό χαρακτήρα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπου το παιδί έχει μια ψευδαίσθηση δημοτικότητας και «φιλίας», η ανωνυμία δίνει το περιθώριο σε κάποιους να εκφράσουν όλο το μίσος τους μέσα από σχόλια, ή ακόμη και σελίδες που προωθούν την νευρική ανορεξία, την αυτοκτονία και τον αυτοτραυματισμό.


·       Διαφημίσεις για δήθεν παιδικά παιχνίδια, τα οποία, μέσω ανθρωποειδών μορφών, προάγουν επίσης τη βία, τον αρνητισμό, την αυτοκαταστροφή.


·       Show και reality προγράμματα στην τηλεόραση, που βασίζονται στην ειρωνεία, το σαρκασμό, το κουτσομπολιό και την «ηδονοβλεψία» της καθημερινότητας των άλλων.


·      Βιντεοπαιχνίδια, που είναι από τους πιο συστηματικούς τρόπους χειραγώγησης στη βία.




Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι τα μηνύματα αυτά δεν περιορίζονται μόνο στην εικονική πραγματικότητα, αλλά πολλές φορές προωθούνται και μέσα από βιβλία, τα οποία διαφημίζονται υπέρμετρα ως προϊόντα μαζικής κατανάλωσης, με στόχο να περάσουν τα ίδια μηνύματα μέσα από έναν πιο «ποιοτικό» τρόπο.




Τα στοιχεία


Η συσχέτιση μεταξύ έκθεσης σε τηλεοπτική βία και επιθετικότητας στα παιδιά και τους νέους έχει πολλάκις επιβεβαιωθεί εδώ και 40 χρόνια σε περισσότερες από 3.000 έρευνες (Johnson-Reid Mellissa, 1998). Σύμφωνα με τον Huseman (2007), η συσχέτιση αυτή είναι η δεύτερη πιο ισχυρή συσχέτιση σε ολόκληρο το χώρο της ιατρικής και κοινωνικής επιστήμης μετά τη συσχέτιση καπνίσματος και καρκίνου των πνευμόνων. Το γεγονός αυτό οδηγεί τους ερευνητές να αναφέρονται στην έκθεση παιδιών στην τηλεοπτική βία ως «κίνδυνο για τη δημόσια υγεία». Οι Centerwall et all. (1989) βρήκαν ότι η εισαγωγή της τηλεόρασης σε Αμερικανικές κοινότητες οδήγησε σε διπλασιασμό των δολοφονιών, ενώ ή Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρία (1993) ποσοτικοποίησε το φαινόμενο, συμπεραίνοντας ότι η τηλεόραση είναι υπεύθυνη για το 15% της επιθετικής συμπεριφοράς των εφήβων στην Αμερική. Οι Calvert and Tan (1996) βρήκαν ότι ο εθισμός των εφήβων σε βιντεοπαιχνίδια αυξάνει τη βίαιη συμπεριφορά, ιδιαίτερα όταν έχει ξεκινήσει σε ηλικία μικρότερη των 8 ετών, όπου η διάκριση μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας είναι πιο ασαφής. Ο Platoni K. (1999), αναφέρει χαρακτηριστικά πως στις στρατιωτικές εκπαιδεύσεις χρησιμοποιούνται βίαια βιντεοπαιχνίδια (σαν αυτά που παίζουν τα παιδιά), για να εκπαιδεύσουν τους στρατιώτες στη χρήση βίας και να μειώσουν τη συμπόνια για τα θύματά τους. Ο Kirsh Steven (2006) περιγράφει το μηχανισμό της άρσης αναστολών (disinhibition), όπου η συστηματική θέαση βίαιων σκηνών σε βιντεοπαιχνίδια, καρτούν ή ταινίες, αφαιρεί από τους νέους τις αναστολές που θα είχαν να ασκήσουν βία. Ο Husemann L. (2007) περιγράφει τα καταστροφικά αποτελέσματα της θέασης βίας στα παιδιά (μέσω των διαδικασιών διέγερσης, μίμησης, παρατηρησιακής μάθησης, αναισθητοποίησης) συμπεραίνοντας ότι ‘διαδικασίες κοινωνικής σύγκρισης οδηγούν τα παιδιά να αποζητούν στην πραγματική ζωή ανθρώπους με αντίστοιχα βίαιους τρόπους’. Από τις πιο δραματικές εκδηλώσεις της μαθημένης βίας είναι η περίπτωση μαζικών πυροβολισμών στο σχολείο Columbine το 1999: Οι δύο νεαροί δράστες είχαν εμμονή με ένα βίαιο βιντεοπαιχνίδι όπου κέρδιζε εκείνος που «σκότωνε» περισσότερους. Έπαιζαν φανατικά και ανταγωνιστικά μεταξύ τους κάθε απόγευμα για μεγάλο χρονικό διάστημα (Glick & Keene-Osborn, 1999) μέχρι που αποφάσισαν να ανταγωνιστούν και στην πραγματικότητα.




Για τους γονείς


Δεν μπορούμε να απομονώσουμε τα παιδιά από την πραγματικότητα, ούτε να τα περιορίσουμε σε μια αποστειρωμένη γυάλα. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, τα παιδιά θα εκτεθούν σε αυτά τα μηνύματα (αν όχι στο σπίτι, τότε με κάποιον συμμαθητή, στο Διαδίκτυο κλπ.). Οπότε, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να κάνουμε θα είναι να τα ενημερώσουμε, να σχολιάσουμε το περιεχόμενο των θεαμάτων και να απαξιώσουμε τα αρνητικά μηνύματα μπροστά στα παιδιά. Το λεκτικό μήνυμα του γονέα και του εκπαιδευτικού είναι πολύ ισχυρό κι έτσι το παιδί θα μάθει να απαξιώνει τα μηνύματα αρνητικότητας και να μην τα υιοθετεί, ακόμη κι αν εκτίθεται σε αυτά. Μακροπρόθεσμα, ο στόχος μας είναι να μπορεί το ίδιο το παιδί να διακρίνει και να απορρίπτει όσα «σκουπίδια» που του παρουσιάζουν.


·       Θα πρέπει να έχουμε τον έλεγχο στον υπολογιστή, μέσα από φίλτρα γονεϊκού ελέγχου και ο υπολογιστής να είναι σε κοινό χώρο (όχι στο δωμάτιο).


·       Θα πρέπει να μπορούμε να ελέγχουμε τους λογαριασμούς του παιδιού και στο διαδίκτυο και στο κινητό (αφού εξηγήσουμε στο παιδί τους λόγους).


·       Θα πρέπει να γνωρίζουμε τις αξιολογήσεις των βιντεοπαιχνιδιών, ανάλογα με την καταλληλότητα της ηλικίας. Για παράδειγμα, η σήμανση PEGI 3+ θεωρεί το παιχνίδι κατάλληλο για παιδιά. Η σήμανση PEGI 7+ σημαίνει βία «μη ρεαλιστική» (και συνεπώς λιγότερο πιστευτή από τα παιδιά). Η σήμανση PEGI 12+ περιέχει σκηνές βίας προς ανθρώπινους χαρακτήρες, αλλά σχετικά μη ρεαλιστικές, δηλαδή τα σώματα εξαφανίζονται όταν σκοτώνονται και δεν βγαίνουν αίματα μετά τα χτυπήματα. Η σήμανση PEGI 16+  περιέχει βία προς ανθρώπινους χαρακτήρες, που αντιδρούν στα χτυπήματα όπως και στην πραγματική ζωή (δηλαδή με αίμα και τα σώματα παραμένουν). Η σήμανση PEGI 18+ περιλαμβάνει σκηνές ρεαλιστικής βίας που προκαλούν φρίκη, όπως ακρωτηριασμούς με αλυσοπρίονα, βιασμούς και μαζικές εκτελέσεις.


·       Δεν μπορούμε όμως να απομονώσουμε τα παιδιά εντελώς από τα βιντεοπαιχνίδια, για αυτό το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε, αφού εξηγήσουμε στο παιδί την επιλογή ενός παιχνιδιού, να παίξουμε μαζί του και να σχολιάσουμε οτιδήποτε αρνητικό ή θετικό προκύπτει σε ένα παιχνίδι. Η τυφλή, χωρίς εξηγήσεις, απαγόρευση δεν ενδείκνυται, καθώς η περιέργεια για το απαγορευμένο θα οδηγήσει το παιδί να το αναζητήσει αλλού, με μεγαλύτερο ζήλο.


·       Θα πρέπει επίσης να εξηγήσουμε στα παιδιά τους κινδύνους από τον εθισμό στα βιντεοπαιχνίδια και το διαδίκτυο γενικά (π.χ. έχουν βρεθεί αλλαγές στις συνάψεις νευρώνων στους εθισμένους από μικρή ηλικία παίκτες, ενώ εθισμένοι ενήλικες παίκτες συχνά καταστρέφουν την προσωπική, κοινωνική κι επαγγελματική τους ζωή εξαιτίας της εξάρτησής τους). Δεν είναι ασυνήθιστο για βαριά εθισμένους παίκτες να περνούν 30 ώρες συνεχόμενα στον υπολογιστή με όλες τις συνέπειες που μπορεί αυτό να έχει για την υγεία τους, σωματική και ψυχική.


·       Δώστε συγκεκριμένα όρια χρόνου, μέσα στα οποία μπορεί το παιδί να μείνει στον υπολογιστή ή στην τηλεόραση και μην επιτρέπετε να τα υπερβεί (έστω κι αν το ‘παρκάρισμα’ στην οθόνη «εξυπηρετεί» τον κατάκοπο γονιό).


·       Φροντίστε να περνάτε ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά σας και να τους κινείτε το ενδιαφέρον με δημιουργικές, ευχάριστες δραστηριότητες. Είναι δύσκολο για ένα παιδί να συγκινηθεί από την καθημερινότητα, όταν τη συγκρίνει την αδρεναλίνη που του προσφέρει ένα βιντεοπαιχνίδι, όμως η καθημερινότητα είναι η πραγματική ζωή, όχι το βιντεοπαιχνίδι… Καλλιτεχνικές, αθλητικές δραστηριότητες, όπως επίσης και η φυσιολατρία μπορούν να προσφέρουν πολύ μεγάλη ευχαρίστηση, ταυτόχρονα με την κοινωνικοποίηση και την παρέα άλλων ανθρώπων, που είναι απολύτως απαραίτητη για την ψυχική εκπλήρωση και ικανοποίηση του ανθρώπου. Μην ξεχνάτε ότι μια από τις πιο σοβαρές συνέπειες του εθισμού στην οθόνη (τηλεόραση, διαδίκτυο, βίντεο, κινητό) είναι η κοινωνική απομόνωση, η έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων και η μοναξιά σε ένα φαύλο, αλλητροφοδοτούμενο κύκλο με τον εθισμό. Μελέτες έχουν δείξει ότι μετά από συμμετοχή σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης οι συμμετέχοντες ένιωθαν πιο μόνοι, παρά τη φαινομενική ‘επικοινωνία’.


·       Να είστε ο ίδιος ένα θετικό πρότυπο μίμησης για τα παιδιά. Τα παιδιά μαθαίνουν αυτά που κάνουμε, όχι αυτά που λέμε, οπότε φροντίστε να αντιμετωπίσετε τους δικούς σας εθισμούς και τη δική σας ποιότητα ζωής. Ένας υγιής, χαρούμενος ενήλικας με λειτουργικές κοινωνικές σχέσεις, ο οποίος νιώθει καλά με τον εαυτό του είναι το πιο ισχυρό πρότυποι για ένα παιδί.


·       Διδάξτε στο παιδί μια ουσιώδη αισθητική: πολλά από τα θεάματα, παιχνίδια, καρικατούρες στα οποία εκτίθενται είναι απλώς αποκρουστικά και σκοτεινά. Είναι αυτή η μορφή κάτι όμορφο να βλέπει; Προσπαθήστε να εισάγετε στα παιδιά την έννοια της πραγματικής ομορφιάς και ζούμε σε μια χώρα που έφτασε την έννοια της ωραιότητας και της αισθητικής στο απόγειό της.


·       Μιλήστε στα παιδιά, ανάλογα με την ηλικία, με κατάλληλο τρόπο, για την υγιή σεξουαλικότητα και τις σχέσεις. Τα παιδιά αργά ή γρήγορα θα αναρωτηθούν. Αν δεν τα μάθουν από μια υγιή πηγή, θα τα μάθουν από το Διαδίκτυο, τους συμμαθητές, ή την πορνογραφία. Πολλά από τα μηνύματα στα παραπάνω μέσα διδάσκουν μια διαστρεβλωμένη έννοια της σεξουαλικότητας, με συχνή την έλλειψη σεβασμού ανάμεσα στα δύο φύλα και τη χρήση τους ενός από τον άλλο ως αντικείμενο. Ο υπέρμετρος πουριτανισμός και η αποφυγή συζήτησης είναι πιθανόν να στρέψουν τα παιδιά σε μη υγιείς πηγές πληροφόρησης και σε μη υγιή πρότυπα. Η αγωγή υγιών διαφυλικών σχέσεων θα έπρεπε να είναι στο υποχρεωτικό πρόγραμμα σπουδών και να βοηθούσε να προληφθεί ένα σημαντικό ποσοστό κακοποίησης, θυματοποίησης, αλλά και ψυχικού πόνου στις διαφυλικές σχέσεις.

Όταν το παιδί επιμένει ότι «θέλω αυτό το παιχνίδι, γιατί το έχει ο φίλος μου», διαπραγματευτείτε μαζί του. Αν το παιχνίδι είναι ακατάλληλο, δώστε εναλλακτικές λύσεις. Μην υποχωρείτε σε όλες τις απαιτήσεις των παιδιών και προπαντός ενημερωθείτε για το περιεχόμενό τους



Για παιδιά

Θυμήσου:

·         Αυτά που λέγονται και γράφονται στο Διαδίκτυο μπορεί να είναι ή και να μην είναι αλήθεια. Μη θεωρείς δεδομένο ότι το κάθε τι λαμβάνει δημοσιότητα είναι αληθινό ή καλοπροαίρετο. Συχνά συμβαίνει το αντίθετο-χρησιμοποίησε την κρίση σου.

·         Ο βομβαρδισμός από μηνύματα αρνητισμού, βίας, αγένειας και σεξουαλικής εξαθλίωσης στα ΜΜΕ, στο Διαδίκτυο, στα βιντεοπαιχνίδια, ακόμη και στα κινούμενα σχέδια, δεν μπορεί να είναι τυχαίος. Αναλογίσου για το πλαίσιο αξιών που προσπαθούν να εδραιώσουν και σκέψου κατά πόσον θες εσύ θες να υιοθετήσεις το πλαίσιο αυτό. Δεν είσαι υποχρεωμένος να αποδέχεσαι τα μηνύματα κανενός, όσο κι αν οι άλλοι τα ακολουθούν.

·         Βάλε ο ίδιος όρια στον εαυτό σου, πόσο χρόνο θες να αφιερώσεις στα βιντεοπαιχνίδια, στην τηλεόραση ή στο Διαδίκτυο και φρόντισε να τον τηρήσεις, ακόμη και όταν μπαίνεις στον πειρασμό να τον υπερβείς. Θυμήσου ότι η αυτό-εκτίμηση ενισχύεται όταν υπάρχει αυτό-έλεγχος κι αυτό-οριοθέτηση. Είναι μια δεξιότητα ζωής, που αν την καλλιεργήσεις σωστά, θα σε βοηθήσει να νιώσεις ασφαλής κι άνετα με τον εαυτό σου.

·         Θυμήσου ότι οι πραγματικοί φίλοι βρίσκονται σε πραγματικό χρόνο και τόπο, στην πραγματική ζωή-με σάρκα και οστά. Πολλές φορές, οι συνομιλίες μέσω διαδικτύου δίνουν μια ψευδαίσθηση σχέσης, όμως υπάρχει μεγάλη διαφορά με την άμεση επικοινωνία. Όταν μπορείς να δεις τους φίλους σου δια ζώσης, προτίμησέ το.

·         Η πραγματική διασκέδαση βρίσκεται επίσης στον πραγματικό κόσμο-όχι στον εικονικό. Βρες τρόπους να διασκεδάζεις, χωρίς να ξεφεύγεις από την πραγματικότητα μέσω μιας οθόνης.

·         Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πολλά παιδιά συχνά αναρτούν προσωπικές πληροφορίες και φωτογραφίες νομίζοντας ότι οι μόνοι που τις βλέπουν είναι οι καλοπροαίρετοι «φίλοι». Θυμήσου πως ό,τι αναρτάς στο διαδίκτυο αφήνει ίχνη και μπορεί να ανασυρθεί, ακόμη κι αν το σβήσεις. Μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τη μελλοντική σου επαγγελματική πορεία, ενώ οι φωτογραφίες παιδιών μπορούν να χρησιμοποιηθούν από οποιονδήποτε προς παραποίηση και παράνομη χρήση. Θυμήσου επίσης πως,  παρά τη μόδα της εποχής να βιντεοσκοπούμε τα πάντα, κάποιες φορές τα πολύτιμα πράγματα παραμένουν πολύτιμα όταν παραμένουν ιδιωτικά.

·         Σε κάθε μήνυμα της τηλεόρασης/διαδικτύου κλπ. αναρωτήσου: Τι πιστεύω εγώ για το θέμα; Τι μου λέει η διαίσθησή μου; Είναι αλήθεια ή όχι;  Με βοηθά ή μου κάνει κακό; Απέρριψε τα μηνύματα όταν ‘κάτι δεν σου πάει καλά’ και μην καταπίνεις ότι σου παρουσιάζεται, ακόμη κι αν αυτός που το λέει είναι διάσημος ή μορφωμένος. Εμπιστεύσου την κρίση σου και μην τρως αμάσητη τροφή. Μη ξεχνάς ότι στο Διαδίκτυο υπάρχουν όλων των ειδών οι κακεντρεχείς σχολιαστές που με έντεχνο τρόπο, φτάνουν σε σημείο να θυματοποιούν παιδιά σεξουαλικά, ή ακόμη και να τα ενθαρρύνου να κάνουν κακό στον εαυτό τους.

·         Διάλεξε μια πιο πρωτότυπη και πιο θετική αισθητική. Τα συνήθη γκράφιτι και οι μορφές σε πολλά κινούμενα σχέδια και βιντεοπαιχνίδια εκφράζουν αρνητισμό, δυσμορφία, μίσος και σκοτεινότητα. Δεν είναι ούτε ‘cool’, ούτε πρωτοποριακά και στην τελική ανάλυση, αναρωτήσου αν είναι ευχάριστο να τα βλέπεις. Επέλεξε τη δική σου αισθητική-μην ακολουθείς τυφλά ότι προτάσσει η κάθε μόδα.

·         Θυμήσου πως η ανωνυμία στις συνομιλίες στο Διαδίκτυο επιτρέπει στον κάθε θρασύδειλο (ή επιτήδειο) να εκφράσει όλη την κρυμμένη επιθετικότητα, τον χειρότερο εαυτό του, χωρίς να αναλαμβάνει ευθύνες. Όταν βλέπεις ότι η συνομιλία ολισθαίνει σε τέτοιο επίπεδο, σταμάτησέ την. Θέλεις να εισπράττεις ή να συμμετέχεις σε κάτι τέτοιο;

·         Τα βιντεοπαιχνίδια και οι γνωριμίες με αγνώστους μέσω διαδικτύου έχει γίνει ο νέος τρόπος διέγερσης και παραγωγής αδρεναλίνης. Ο πραγματικός ενθουσιασμός όμως μπορεί να έρθει μόνο από την πραγματική ζωή. Σύμφωνα με τον αμερικανό καθηγητή ψυχολογίας Philip Zimbardo οι σημερινοί νέοι προσπαθούν να αποδείξουν την αξία τους νικώντας στα βιντεοπαιχνίδια. Έξω στην πραγματική ζωή  νιώθουν ντροπαλοί και ανύπαρκτοι. Στην οθόνη όμως μπορούν να νικήσουν τον πιο τρομερό εχθρό. Τελειοποιούν την επιδεξιότητα στις κινήσεις των δακτύλων, όμως οι κοινωνικές τους δεξιότητες χειροτερεύουν με την ατελείωτη απομόνωση πάνω από μια οθόνη. Αυτό τους κάνει ακόμη πιο ντροπαλούς, με συνέπεια  να καταφεύγουν ακόμη περισσότερη ώρα στον υπολογιστή. Είναι αυτός ο τρόπος ζωής που επιθυμείς;

·         Η γενιά σου βομβαρδίζεται από μηνύματα που σε ωθούν (είτε είσαι αγόρι ή κορίτσι) να ξεκινήσεις σεξουαλική δραστηριότητα όσο νωρίτερα γίνεται, όσο πιο ακραία γίνεται, και με όσο λιγότερο συναίσθημα κι αξιοπρέπεια γίνεται. Τα νεανικά περιοδικά βρίθουν από δημοσιεύματα που δίνουν συμβουλές πώς να χειριστείς, να εκμεταλλευτείς  το άλλο άτομο σαν να ήταν αντικείμενο. Διδάσκουν τον κυνισμό, και τον εγωκεντρισμό στις σχέσεις, και μετά οι νέοι απορούν γιατί στις σχέσεις νιώθουν κενοί. Αν θες να βρεις αξία στις συντροφικές σχέσεις, πρέπει να τους δώσεις αξία. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο αν ξεκινήσεις τη σεξουαλική δραστηριότητα όταν εσύ νιώσεις σωματικά και ψυχικά έτοιμος με ένα άτομο που εμπιστεύεσαι, αγαπάς, και σέβεσαι. Ο ευτελισμός της εμπειρίας σύμφωνα με τις επιταγές των ΜΜΕ, θα ευτελίσει τη σχέση, το σύντροφο και τον εαυτό σου. Αξίζεις κάτι τέτοιο;

Πρεκατέ Βικτωρία

Ψυχολόγος-Εκπαιδευτικός-Συγγραφέας

Μέντορας για την Παιδική Προστασία και Ευημερία

www.mentoraschildprotection.blogspot.gr